बाढी आउनुअघि विद्यालय खाली गराएर सयौँ विद्यार्थीको ज्यान जोगाउने प्रधानाध्यापककेा विश्वभर चर्चा
नेपालको त्रिशूली उपत्यकामा विनाशकारी बाढी आउनुअघि प्रधानाध्यापक राजेन्द्र दवाडीले तत्काल निर्णय गर्दै विद्यालय खाली गराएका छन्। उनको यो निर्णयले कम्तीमा ९०० विद्यार्थीको ज्यान जोगिएको छ।
दवाडी कक्षामै रहेका बेला एक सहकर्मीले त्रिशूली उपत्यकामा बाढीले घर, पुल र बस्ती बगाउन थालेको खबर दिए। त्यसपछि फोनमार्फत अर्को चेतावनी आयो र एक अभिभावक पनि आफ्नो बच्चा लिन विद्यालय आइपुगे। खतरा पूर्ण रूपमा पुष्टि भइसकेको थिएन, तर दवाडीसँग निर्णय लिन धेरै समय थिएन।
उनले तुरुन्तै विद्यालयको घण्टी बजाएर विद्यार्थी र शिक्षकहरूलाई भवनबाट बाहिर निस्कन तथा सुरक्षित अग्लो स्थानतर्फ जान निर्देशन दिए। विद्यालयमा रहेका विद्यार्थीहरूलाई बाहिर निकाल्नुका साथै उनले बस चालकहरूलाई फोन गरेर विद्यालयतर्फ नआउनसमेत भने।
एक विद्यार्थी बोकेको बस विद्यालय पुगिसकेको थियो। दवाडीले चालकलाई तत्काल फर्कन भने। बस नयाँ बनेको पुल पार गरेलगत्तै त्यसको छेउमा रहेको पुरानो पुल बाढीले भत्काएको थियो।
दवाडी विद्यार्थीहरूसँगै नजिकैको डाँडामा पुगे। त्यहीँबाट उनले आफूले विद्यार्थीका रूपमा पढेको र वर्षौँ शिक्षकका रूपमा काम गरेको त्रिभुवन त्रिशूली माध्यमिक विद्यालयलाई बाढी, हिलो, ढुंगा र भग्नावशेषको भेलले बगाउँदै गरेको दृश्य हेर्नुपर्यो। विद्यालयका दुई कर्मचारी भने सुरक्षित स्थानमा पुग्न नसकी अझै बेपत्ता छन्।
विद्यालयमा कुल १,६४३ विद्यार्थी अध्ययनरत थिए। त्यस बिहान कम्तीमा ९०० विद्यार्थी विद्यालय परिसरमा थिए भने केही विद्यार्थी विद्यालय आउने क्रममा थिए। दवाडीले परिसरमा रहेका सबैलाई तत्काल बाहिर पठाएका थिए।
दवाडीले भने, “मसँग यो विद्यालयमा पढेको सम्झना छ। यही विद्यालयमा मैले शिक्षा पाएँ र यहीँ मैले शिक्षा पनि दिएँ। विद्यालय यसरी बगेको देख्दा मसँग शब्द नै छैन।”
बाढीपछि विद्यालय गुमाएका विद्यार्थी र अभिभावकका लागि यो क्षति अझ ठूलो बनेको छ। Save the Children का अनुसार उत्तरी नेपालका कम्तीमा ६९ विद्यालय पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएका छन् भने करिब १९ हजार विद्यार्थीको पढाइ प्रभावित हुने जोखिममा छन्।
विद्यालयको भग्नावशेष हेर्न केही दिनपछि फर्किएका दवाडीलाई अभिभावकहरूले अँगालो हालेर धन्यवाद दिएका थिए।
“उनीहरूका अभिभावकले मलाई अँगालो हाले, मसँगै रोए। उनीहरू निकै भावुक थिए,” दवाडीले भने।
१४ वर्षीया विद्यार्थी सुविना तामाङले विद्यालय खाली गराएको केही समयपछि नै भवन बाढीले बगाएको बताइन्। उनले भनिन्, “उहाँलाई भेटेँ भने मेरो ज्यान बचाइदिनुभएकोमा धन्यवाद दिनेछु।”
तर दवाडी आफूलाई नायक मान्न तयार छैनन्। उनका लागि विद्यार्थीलाई सुरक्षित गर्नु प्रधानाध्यापकका रूपमा आफ्नो जिम्मेवारी मात्र थियो।
अब उनको प्राथमिकता बाँचेर सुरक्षित भएका विद्यार्थीको मानसिक अवस्थालाई सम्बोधन गर्नु र उनीहरूको पढाइ पुनः सुरु गर्नु हो। विद्यालय तत्काल पुनर्निर्माण हुन नसके अस्थायी स्थानबाट भए पनि कक्षा सञ्चालन गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ।
उनको सरकारसँगको अपिल स्पष्ट छ—“विद्यालय पुनर्निर्माण गरियोस् र बालबालिकालाई सकेसम्म चाँडो फेरि कक्षाकोठामा फर्काइयोस्।”



















